Sự phát triển mạnh mẽ của TikTok Shop, Shopee, Lazada và các nền tảng thương mại điện tử đã tạo ra một thị trường kinh doanh trực tuyến có quy mô hàng tỷ USD tại Việt Nam. Theo Bộ Công Thương, doanh thu thương mại điện tử bán lẻ Việt Nam năm 2025 ước đạt hơn 25 tỷ USD, tăng khoảng 20% so với năm trước. Cùng với tốc độ tăng trưởng này, cơ quan quản lý nhà nước cũng siết chặt hoạt động quản lý thuế, đăng ký kinh doanh và bảo vệ người tiêu dùng trên môi trường số.
Đối với cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp đang bán hàng trên TikTok Shop hoặc các sàn thương mại điện tử, việc hiểu đúng quy định pháp luật không chỉ giúp tránh rủi ro xử phạt mà còn tạo nền tảng phát triển bền vững.
Cơ sở pháp lý điều chỉnh hoạt động kinh doanh trên TikTok Shop
Mục lục
Hoạt động kinh doanh trên TikTok Shop và các sàn thương mại điện tử hiện được điều chỉnh bởi nhiều văn bản pháp luật quan trọng như:
- Luật Thương mại 2005
- Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023
- Luật Quản lý thuế
- Nghị định 52/2013/NĐ-CP về thương mại điện tử (đã được sửa đổi, bổ sung)
- Nghị định 117/2025/NĐ-CP về quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử và nền tảng số.
Các quy định này áp dụng cho cả cá nhân bán hàng, hộ kinh doanh và doanh nghiệp hoạt động trên TikTok Shop, Shopee, Lazada, Tiki hoặc các nền tảng tương tự.
Những nghĩa vụ pháp lý quan trọng khi bán hàng trên TikTok Shop
1. Đăng ký kinh doanh khi hoạt động thường xuyên
Nếu hoạt động bán hàng diễn ra liên tục, có doanh thu ổn định và mang tính chất nghề nghiệp, cá nhân nên thực hiện đăng ký hộ kinh doanh hoặc thành lập doanh nghiệp theo quy định.
Việc không đăng ký kinh doanh trong trường hợp thuộc diện bắt buộc có thể dẫn đến xử phạt hành chính và truy thu nghĩa vụ thuế phát sinh.
2. Nghĩa vụ kê khai và nộp thuế
Từ ngày 01/07/2025, Việt Nam chính thức áp dụng cơ chế các sàn thương mại điện tử có chức năng thanh toán thực hiện khấu trừ và nộp thuế thay người bán đối với một số trường hợp theo quy định tại Nghị định 117/2025/NĐ-CP.
Bảng tổng hợp trách nhiệm thuế
| Nội dung | TikTok Shop, Shopee, Lazada có thanh toán | Facebook, Zalo, Website riêng |
| Khấu trừ thuế thay | Có | Không |
| Kê khai thuế thay | Có | Không |
| Người bán tự kê khai | Một số trường hợp đặc biệt | Bắt buộc |
| Theo dõi doanh thu | Tự động qua nền tảng | Người bán tự thực hiện |
Nguồn thu từ thương mại điện tử hiện đang được cơ quan thuế giám sát chặt chẽ thông qua dữ liệu giao dịch, thanh toán và vận chuyển hàng hóa.
3. Công khai thông tin hàng hóa
Người bán phải cung cấp đầy đủ:
- Tên hàng hóa
- Xuất xứ
- Giá bán
- Chính sách đổi trả
- Điều kiện bảo hành
- Thông tin liên hệ
Việc quảng cáo sai sự thật, bán hàng giả, hàng nhái hoặc che giấu thông tin sản phẩm có thể dẫn đến xử phạt hành chính, buộc thu hồi sản phẩm và bồi thường thiệt hại cho người tiêu dùng.
Xem thêm: Các sai lầm pháp lý phổ biến khi mua bán căn hộ chung cư
4. Tuân thủ quy định về quảng cáo và livestream bán hàng
Livestream đang là công cụ bán hàng chủ lực trên TikTok Shop. Tuy nhiên, người bán không được:
- Quảng cáo sai công dụng sản phẩm.
- Cam kết hiệu quả không có căn cứ.
- Sử dụng hình ảnh, thương hiệu của tổ chức hoặc cá nhân khác khi chưa được phép.
- Cung cấp thông tin gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng.
Đây là nhóm vi phạm thường xuyên bị cơ quan chức năng xử lý trong thời gian gần đây.
Những hành vi vi phạm phổ biến trên TikTok Shop
Bảng thống kê rủi ro pháp lý thường gặp
| Hành vi vi phạm | Mức độ rủi ro |
| Không kê khai thuế | Rất cao |
| Bán hàng giả, hàng nhái | Rất cao |
| Quảng cáo sai sự thật | Cao |
| Không công khai thông tin người bán | Trung bình |
| Vi phạm quyền sở hữu trí tuệ | Cao |
| Sử dụng hình ảnh trái phép | Cao |
Các tranh chấp liên quan đến nhãn hiệu, bản quyền hình ảnh và hàng hóa giả mạo đang gia tăng mạnh trên môi trường thương mại điện tử, đặc biệt tại các ngành mỹ phẩm, thời trang và thực phẩm chức năng.
Xem thêm: Thủ tục xin giấy phép lao động cho người nước ngoài tại Việt Nam
Doanh nghiệp cần làm gì để kinh doanh TikTok Shop đúng pháp luật?
Để hạn chế rủi ro pháp lý, doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh nên:
- Rà soát điều kiện đăng ký kinh doanh.
- Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế.
- Xây dựng quy trình xuất hóa đơn điện tử.
- Kiểm tra tính hợp pháp của nguồn hàng.
- Đăng ký bảo hộ nhãn hiệu.
- Kiểm soát nội dung quảng cáo và livestream.
- Thường xuyên cập nhật các quy định mới về thương mại điện tử.
Việc chủ động tuân thủ pháp luật không chỉ giúp tránh xử phạt mà còn nâng cao uy tín thương hiệu trong môi trường kinh doanh số ngày càng cạnh tranh.
Kết luận
Kinh doanh trên TikTok Shop và sàn thương mại điện tử không còn là hoạt động tự phát mà đã được quản lý bằng hệ thống pháp luật ngày càng chặt chẽ. Trong bối cảnh cơ quan quản lý tăng cường kiểm soát thuế, nguồn gốc hàng hóa và quyền lợi người tiêu dùng, cá nhân và doanh nghiệp cần xem việc tuân thủ pháp luật là một phần của chiến lược phát triển dài hạn.
